Iedereen kent het logo dat hoort bij de I Amsterdam campagne, waarmee de stad Amsterdam zichzelf wil profileren in de internationale Arena. Goed logo, herkenbare en plakkende kreet.

Het logo van de I Amsterdam campagne
Nu heeft een bevriende ambtenaar (hoi Maarten!) een variant op dit logo gebruikt voor zijn I ambtenaar hyve.

Het logo van de I Ambtenaar hyve
Ambtenaren zijn tevreden mensen. Ze zijn blij dat ze ambtenaar zijn, want ze genieten van de comfortabele en veilige positie waarin ze zich bevinden. Allemaal weten ze in welk jaar ze met pensioen mogen, waarna het echte genieten gaat beginnen. Tot die tijd staan ze van 9 tot 5 voor 5 bij de koffie-automaat en praten ze met hun collega’s over de dingen die ze tijdens hun 45 vakantiedagen doen.
Althans, dat is het beeld waarmee ambtenaren op verjaardagen gepest worden. Juist om die reden is de I ambtenaar hyve opgestart en op het moment van dit schrijven telt de hyve 911 leden, die allemaal het I ambtenaar logo als een geuzenvlag dragen op hun eigen pagina.
Maarten, de oprichter van de hyve, heeft door dit initiatief inmiddels wat publiciteit gekregen van de Volkskrant en dit is ook in de gemeentelijke kantoren van Amsterdam niet onopgemerkt gebleven. Hier waren ze echter not amused door de persiflage op hun logo. Door middel van een “cease and desist letter” hebben ze Maarten laten weten dat hij onmiddellijk moet stoppen met het voeren van het I ambtenaar logo op zijn hyve.


De brief van de gemeente Amsterdam
Quote uit de brief:
“Het door u gebezigde logo is ontwikkeld op basis van het door ons geregistreerde merk en vertoont daarmee sterke gelijkenis. Bij het publiek zal, wanneer zij wordt geconfronteerd met uw logo, de associatie kunnen worden gewekt met (het woord- en het beeldmerk van) de gemeente.“
Ze hebben natuurlijk helemaal gelijk wanneer ze zeggen dat het publiek de associatie zal leggen met het I Amsterdam logo. De associatie die mensen hebben met het beeldmerk, is blijkbaar positief, want ze gebruiken het als basis voor hun eigen I ambtenaar “geuzenvlag”. Aan de ene kant laten deze mensen dus blijken dat ze een positieve associatie met het I Amsterdam beeldmerk hebben via de “opt in” op de I ambtenaar hyve en aan de andere kant zorgt de I ambtenaar hyve op haar beurt voor (positieve) publiciteit voor de I Amsterdam campagne; de kracht zit hem immers in de persiflage, in de herkenning.
Win-win dus. Bovenstaande quote wordt echter afgesloten door onderstaande zin.
“De gemeente heeft derhalve het recht zich te verzetten tegen het gebruik van het logo.“
Granted, maar op basis van de gecreëerde win-win situatie zou je zeggen dat dit niet in hun belang zou zijn. Ze vervolgen hun brief als volgt.
“Namens het college verzoek ik u op grond van het bovenstaande het gebruik van het logo “I ambtenaar” te staken. Wanneer u het gebruik niet staakt, dan kan de gemeente zich daartegen verzetten. Daarnaast heeft zij de mogelijkheid schadevergoeding te vorderen voor de schade die zij door het onrechtmatige gebruik lijdt, alsook afdracht van ten gevolge van dit gebruik genoten winst. Wordt het logo “I ambtenaar” toch gebruikt en is de gemeente genoodzaakt rechtsmaatregelen jegens u te treffen, dan zullen tevens de kosten van de in te stellen procedure op u worden verhaald.“
De gemeente Amsterdam heeft geïnvesteerd in de I Amsterdam campagne. Wanneer een potentiële concurrent probeert mee te liften op een gemaakte investering, ben je ook verplicht om je hiertegen te verzetten. Je loopt dan namelijk het risico om de rechten op je geregistreerde (beeld)merk te verliezen.
Dit is ook de reden waarom Unilever zich genoodzaakt heeft gevoeld om kruidenier Albert Heijn aan te klagen voor het gebruiken van sterk gelijkende verpakkingsmaterialen voor haar huismerken. Unilever heeft namelijk geïnvesteerd in de herkenbaarheid van hun productlijnen. Door het voeren van verpakkingen die sterk lijken op de verpakkingen van Unilever’s producten, vist Albert Heijn met het aas van Unilever, in dezelfde vijver.
Er is echter een belangrijk verschil tussen de zaak Unilever vs Albert Heijn en het opstootje tussen I Amsterdam en I ambtenaar. Unilever en Albert Heijn hebben conflicterende belangen. Ze vissen in dezelfde vijver en het aantal vissen is eindig. De I Amsterdam campagne en de I ambtenaar hyve hebben daarentegen in potentie een aanvullende werking. De een (I ambtenaar) bestaat bij gratie van de de associatie met de ander (I Amsterdam). Een associatie bovendien, die naar beide kanten een positieve uitwerking heeft. Er bestaat dus vanuit de associatie geen reden om het gebruik van het I ambtenaar logo aan te vechten. Zelfs al zaten er negatieve elementen in de associatie, dan nog zou de gemeente Amsterdam er verstandig aan doen om het gebruik van het I ambtenaar logo niet aan te vechten. Negatieve publiciteit blijft nog altijd publiciteit.
Wanneer je het over publiciteit hebt, kom je al snel terecht bij marketing-grootmeester Steve Jobs. De maanden die voorafgingen aan de
launch van zijn iPhone hebben we kunnen zien hoe een succesvolle marketingcampagne tot massa-hysterie kan leiden. Van deze campagne zou de gemeente Amsterdam een hoop op kunnen steken (waar ik ze graag bij help overigens).
Anders dan de gemeente Amsterdam nu doet met hun cease and desist richting de I ambtenaar hyve, heeft Jobs zich niet verzet tegen alle persiflages en (negatieve) publicaties over de iPhone. Het leverde hem namelijk gratis publiciteit op! Zelfs negatieve publiciteit kan een positieve werking hebben, omdat het de markt polariseert; het verdeelt de markt in voorstanders en tegenstanders. De spanning tussen voor en tegen, tussen positief en negatief, vormt energie; energie betekent buzz; buzz betekent gratis publiciteit. Steve Jobs kent dit spelletje als geen ander. De gemeente Amsterdam heeft hierover nog het een en ander te leren.